Μουσείο υδροκίνησης
Ένα μουσείο, μοναδικό στο είδος του στον ελλαδικό χώρο, που αξίζει να επισκεφτείτε. Η πλούσια κινητήρια υδατόπτωση των πηγών του Αγιάννη της Δημητσάνας (4χλμ) συγκέντρωσε από το 17 αιώνα, περισσότερες από 100 προβιομηχανικές υδροκίνητες εγκαταστάσεις, (αλευρόμυλους, βυρσοδεψία, νεροτριβές και μπαρουτόμυλους – δεξαμενές).
Για τουλάχιστον δυόμισι αιώνες ένας σημαντικός οικονομικός, κοινωνικός, και τεχνολογικός πυρήνας της περιοχής, οι διαστάσεις του ξεπέρασαν τα όρια της Αρκαδίας κατά τους χρόνους της Επανάστασης του 1821.
Το Υπαίθριο Μουσείο Υδροκίνησης στη Δημητσάνα είναι ένα θεματικό μουσείο που προβάλλει τη σημασία της υδροκίνησης στην παραδοσιακή κοινωνία, παρουσιάζοντας τις βασικές προβιομηχανικές τεχνικές που χρησιμοποιούν το νερό ως κύρια πηγή ενέργειας για την παραγωγή διαφόρων προϊόντων. Η λειτουργία του άρχισε το 1997.
Η τότε ΕΤΒΑ (σε συνεργασία (με την τότε κοινότητα Δημητσάνας και την Αδελφότητα Δημητσανιτών ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ε’) επέλεξε να αποκαταστήσει τα ερείπια πολύτιμων τεχνολογικών εγκαταστάσεων συμβάλλοντας στην αναβίωση του σημαντικού εθνικού, οικονομικού και κοινωνικού κέντρου αυτού, στη μνήμες της προβιομηχανικής εποχής.
Οι αναστηλωτικές εργασίες έγιναν με ιδιαίτερο σεβασμό, ώστε να μην αλλοιώσουν την αυθεντική μορφή των κτισμάτων. Παράλληλα, οι μόνιμοι εξοπλισμοί των εργαστηρίων αποκαταστάθηκαν στην αρχική τους λειτουργία.
Στη συνέχεια η ΕΤΒΑ απορροφήθηκε απο τον Ομιλο Πειραιώς και περιήλθε στο Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς (ΠΙΟΠ), το οποίο έχει στη λειτουργία του και άλλα Μουσεία στον Ελλαδικό Χώρο.[ Μουσεία: Μαστίχας στη Χίο, Ελιάς και Ελληνικού Λαδιού στη Σπάρτη, Βιομηχανικής Ελαιουργίας στη Λέσβο, Περιβάλλοντος στη Στυμφαλία, Μαρμαροτεχνίας στο Πύργο της νήσου Τήνου, Πλινθοκεραμοποιίας στο Βόλο και Μετάξης στο Σουφλί.
Το Υπαίθριο Μουσείο Υδροκίνησης παρουσιάζει και περιλαμβάνει ανάγλυφα:
-Πυριτιδόμυλο (Μπαρουτόμυλο)
-Τη νεροτριβή που χρησιμοποιούσαν για την ένδυση
-Αλευρόμυλο που χρησιμοποιούσαν για τη διατροφή της οικογένειας και την οικονομία της περιοχής
-Και τα Βυρσοδεψία επεξεργασίας των δερμάτων για το εμπόριο της περιοχής.
Η πυρίτιδα (μπαρούτι) αποτελεί ένα ισχυρό στοιχείο της πολιτισμικής ταυτότητας της περιοχής και διατηρείται ζωντανό στη μνήμη και τις αφηγήσεις των κατοίκων της.
Η Πυρίτιδα στη Δημητσάνα
Η πυρίτιδα στη Δημητσάνα εφαρμόστηκε το 1750 μέχρι πριν δυόμισι δεκαετίες. Η πυρίτιδα της Δημητσάνας υποστήριξε τον αγώνα των Ελλήνων και σε άλλες περιοχές (Στερεά Ελλάδα, Θεσσαλία, Χαλκιδική, νησιά του Αιγαίου και την Κρήτη).
Η Δημητσάνα αναδείχθηκε ως κέντρο πολεμικού ανεφοδιασμού των επαναστατημένων Ελλήνων με πανελλήνια απήχηση.
Μετά το Υπαίθριο Μουσείο Υδροκίνησης, ο επισκέπτης μπορεί να συνεχίσει την περιδιάβαση στο φαράγγι του Λούσιου, ακολουθώντας το μονοπάτι που ξεκινάει από το μουσείο, κατεβαίνει στον οικισμό Παλιοχώρι, φτάνει στην παραδοσιακή γέφυρα της Μονοπόρης και οδηγεί στη Ιερά Μονή Φιλοσόφου και την Ιερά Μονή Προδρόμου, καταλήγοντας στην αρχαία Γόρτυνα.